Dzień dobry, Moniko.
Zwracanie uwagi nie jest łatwe. Krytyka, która buduje, to sztuka. Dlatego dziś chcę podzielić się z Tobą dziewięcioma dobrymi praktykami, z których warto korzystać w pracy z zespołem.
Wrażliwość na krytykę
Tam, gdzie rozbrzmiewa piękna muzyka, kryje się wielka wrażliwość. Przybiera ona różne oblicza. Czasem szczerej serdeczności, czasem nadwrażliwości, niekiedy zamknięcia się w sobie w poczuciu braku wartości czy dojmującej nieśmiałości. Bywa też tak, że ukrywa się ona pod maską pozornej, przerysowanej pewności siebie.
Koniec końców wszyscy jesteśmy wrażliwi. Każdy na swój sposób. I najczęściej niechętnie przyjmujemy krytykę naszych działań.
Sprawdźmy zatem, co jako dyrygenci możemy zrobić, by nasze uwagi były subtelne, bardziej konstruktywne, a jednocześnie skuteczne.
Dziewięć dobrych praktyk
Najpierw relacja, potem zwracanie uwagi
Uwagi krytyczne są lepiej przyjmowane, gdy pojawiają się w ramach stabilnej, pozytywnej relacji. Dlatego, jak już wiesz, uważam, że budowanie więzi i dobrej atmosfery to priorytet. Na takim fundamencie można zdziałać cuda.
Nie zawstydzaj publicznie
Publiczne zawstydzenie może powodować cierpienie porównywalne do bólu fizycznego. Z czasem może ono zresztą przynieść konkretne fizyczne objawy.
Krytykę najlepiej więc przekazywać w sposób, który minimalizuje poczucie upokorzenia. Odczekaj chwilę i porozmawiaj na osobności. Stwórz właściwą atmosferę – przemyśl miejsce, okoliczności i styl. Zachowaj łagodność i dbaj o czystość intencji.
A jeśli już musisz to zrobić na forum zespołu, uogólnij, zarysuj temat. Najprawdopodobniej osoba, o którą chodzi i tak domyśli się wszystkiego. Nie poczuje się jednak publicznie upokorzona.
Zwracaj uwagę na zjawisko, nie odnoś się do osoby
✅ Ten dźwięk musimy zaśpiewać nieco wyżej.
⛔️ Dlaczego śpiewacie tu tak nieczysto?!
✅ Spróbujcie zaśpiewać bardzo precyzyjnie, we właściwym rytmie.
⛔️ Alty, czy wy umiecie liczyć?!
✅ Ktoś wyraźnie chce pośpiewać sobie nieco dłużej… 😉
⛔️ Panie X, przez pana wszyscy musimy powtarzać!
✅ Spóźnienie na próbę mogę jakoś przeżyć, ale to dzisiejsze całkowicie wybiło nas ze skupienia tuż przed koncertem. Musimy coś z tym zrobić.
⛔️ Tu nie ma miejsca dla osób niepunktualnych, takich jak pani.
Wskazywanie na zachowania i zjawiska, zamiast oceniania cech grupy lub osoby, sprzyja motywacji do zmiany.
Nie zapominaj o „dlaczego”
Informuj, co wymaga zmiany i dlaczego.
⛔️ Tenory wyżej.
✅ Musimy poprawić wysokość dźwięku w tenorach, żeby uzyskać idealną kwintę z basami.
⛔️ Soprany, nie możecie wyciskać tego dźwięku.
✅ Spróbujmy zaśpiewać ten dźwięk zdecydowanie łagodniej, wiem że to niełatwe, ale wszystkie wcześniejsze brzmią tak świetnie! Szkoda by było tego jednego.
⛔️ Proszę zaśpiewać tu wolniej.
✅ Gdyby pani mogła w tym takcie nieco zwolnić, świetnie oddałoby to znaczenie tekstu. Wrażenie będzie znakomite.
Wyjaśnienie i uzasadnienie uwagi czyni ją bardziej sensowną, a co za tym idzie, skłania do większego zaangażowania w jej realizację.
Trzy pochwały, jedna uwaga
Krytyka powinna być równoważona dostrzeganiem rzeczy wykonanych dobrze. Więcej! Powinniśmy dbać o zdecydowaną przewagę pochwał nad uwagami krytycznymi. Umiejętnie skonstruowany, dopasowany do okoliczności pozytywny przekaz, motywuje znacznie lepiej niż ciągłe wytykanie błędów.
Warto też pamiętać, że uwagi można komunikować neutralnie, z poczuciem humoru i lekkością. Możemy w ten sposób wskazywać błędy nie tracąc ani grama dobrej atmosfery. Praca w takich warunkach bywa niezwykle efektywna. Trzeba tylko nieco się postarać.
Nie ma dwóch takich samych osób
Każda osoba przyjmuje krytykę inaczej. Zależy to od subiektywnej oceny własnych umiejętności i doświadczenia, poczucia bezpieczeństwa i wartości, relacji z osobą zwracającą uwagę, nastawienia do wspólnej pracy itd.
Łatwo wyobrazić sobie kogoś, kto uważa, że zna się na tym, co robi i z trudnością przyjmuje uwagi oraz kogoś, kto początkuje i jest nastawiony na korygowanie swoich działań. To jednak tylko prosty szablon. Równie dobrze możemy na swej drodze spotkać osobę z ogromnym doświadczeniem, która jest otwarta i nadal chce się rozwijać oraz początkującą, której wydaje się, że jest już świetna i wszystko potrafi.
Wariacji jest naprawdę wiele.
Dlatego warto znać ludzi, z którymi się pracuje, i wiedzieć, jak do nich mówić, jak z nimi postępować. Na każdego działa coś innego.
Atmosfera przede wszystkim
Doskonale wiesz, co powiedzieć, by poprawić błąd, zwrócić uwagę, zatrzymać złe zachowanie?
Nie zawsze warto to robić.
Czasem dla wspólnego dobra, efektywnej współpracy i podtrzymania dobrej atmosfery, warto „obejść” temat lub osobę.
👉🏻 Wiesz, kto popełnia błąd, ale zwracasz się do grupy.
👉🏻 Zwracasz uwagę ogólnie, ale spoglądasz w konkretną stronę.
👉🏻 Omawiasz temat z dystansu, zarysowując wizję tego, co byłoby pożądane. O co warto się postarać.
Być może w ten sposób nie uzyskasz poprawy natychmiast, ale zyskasz dużo więcej w dłuższej perspektywie.
Dbaj o język
Formy jednoczące zespół, np. „spróbujmy razem” lub „nasze brzmienie będzie znacznie lepsze, jeśli…” wzmacniają zaangażowanie i minimalizują opór. Korzystaj z nich jak najczęściej, zamiast wystawiać poszczególne osoby na krytykę.
Zadbaj o swoje emocje
Twoje samopoczucie także jest ważne. Kiedy w Tobie odzywa się frustracja z powodu tego, co się wydarzyło, zaczynasz działać w stanie podwyższonego napięcia. To niebezpieczne, ponieważ impulsywne reakcje rzadko przynoszą pożądane efekty. Ważne więc, by dbać o swoje samopoczucie, a krytykę wygłaszać po opadnięciu emocji lub choćby po krótkiej chwili poświęconej na ochłonięcie. Jeśli jest już za późno i emocje wzięły górę, spróbuj umiejętnie obrócić swój gniew w żart. Uwaga zostanie zapamiętana, ale napięcie rozładowane.
Zwracanie uwagi, poprawianie błędów, korygowanie niepożądanych zachowań, to istotna część naszej pracy. Każdy wypracowuje własne sposoby radzenia sobie w tego typu sytuacjach. Jeśli chcesz podzielić się ze mną czymś, o czym nie wspomniałem w dzisiejszym tekście, odpisz na tę wiadomość. ✉️ Chętnie poznam Twoje spostrzeżenia i metody. 😊
Pocket Masterclass #4
Planuj każdą próbę. Dobieraj utwory i ich konkretne fragmenty do stanu rozśpiewania zespołu, jego aktualnej kondycji i poziomu koncentracji, które różnią się na początku, w trakcie i pod koniec próby. Nie musisz zaczynać od początku. Nie musisz ćwiczyć całego utworu. Nie stawiaj od razu najwyższej poprzeczki, chyba że masz ku temu konkretne powody (motywacja, rozkład napięcia i aktywności w czasie, unaocznienie czegoś). Układaj plan tak, by nikt nie miał poczucia straty czasu. Ktoś może przyjść później, ktoś może wyjść wcześniej, podczas gdy ktoś inny będzie ćwiczył.
Dodaj komentarz